Ospa rybia (ichtioftirioza) to najczęściej spotykana choroba wśród ryb, zarówno jeśli chodzi o te hodowane w akwarium, jak i te, które zamieszkują nasze oczka wodne lub stawy ogrodowe. Na szczęście schorzenie to jest całkowicie wyleczalne, pod warunkiem, że w porę je rozpoznamy i rozpoczniemy właściwe leczenie. Ichtioftirioza jest pasożytniczym schorzeniem skóry i płetw, które wywołuje dorastający do 1mm kulorzęsek (Ichtyophthirius multifiliis).
Jakie są objawy ospy rybiej?
Pasożyty te są widoczne gołym okiem w postaci białej wysypki na skórze i płetwach ryb, przez co przypominają one kaszkę manną. Kulorzęsek jest wciąż obecny w naszych zbiornikach w śladowych ilościach i właściwie nie ma metody na jego całkowite zwalczenie. Gdy rybom gwałtownie pogorszą się warunki bytowania, stają się one mniej odporne i podatne na ataki pasożytów. Najczęściej taka sytuacja stresowa ma miejsce przy zarybianiu nowego zbiornika lub po wiosennym wpuszczeniu do oczka ryb zimujących w cieplejszym pomieszczeniu. Gdy tylko zauważymy pierwsze „ziarenka kaszy manny” na naszych pupilach, należy niezwłocznie przystąpić do leczenia, w przeciwnym razie należy się liczyć ze stratą wszystkich ryb.
UWAGA: U samców karasi ozdobnych (złotych rybek) wiosną pojawia się wysypka tarłowa. Jest ona bardzo podobna do objawów ospy, jednak występuje tylko na głowie, podczas gdy kulorzęsek atakuje całe ciało i płetwy.
Ryby porażone pasożytem ocierają się o dno, kamienie, donice i rośliny chcąc zrzucić pasożyty (bardzo rzadko kończy się to sukcesem). Cykl inwazji przebiega następująco: wolno pływająca pływka szuka osłabionego żywiciela i wwierca się w jego skórę. Po kilku lub kilkunastu dniach (zależnie od temperatury) pasożyt opuszcza rybę, opada na dno i przekształca się w cystę. Z jednej cysty wypływa nawet do 2 tysięcy wolnych pływek, co sprawia, że rozwój choroby odbywa się lawinowo.
Zapobieganie chorobom w oczku wodnym
Profilaktyka polega przede wszystkim na unikaniu sytuacji stresowych oraz dbaniu o parametry wody.
- Nie łapać ryb, jeśli nie jest to konieczne.
- Nie wymieniać całkowicie wody w oczku lub stawie (zawsze należy pozostawić część starej wody).
- Nie zmieniać gwałtownie parametrów wody (temperatura, pH, twardość, poziom azotynów i azotanów).
- Nie zagęszczać zbytnio obsady ryb w stawiku.
- Przed wpuszczaniem nowych ryb warto zastosować kwarantannę
Skuteczne leczenie ichtioftiriozy
Wszystkie preparaty znajdujące się w handlu zabijają tylko wolne pływki, pozostawiając nietknięte pasożyty na skórze ryb. Dlatego należy stosować kąpiel długotrwałą, uzupełniając dawkę leku (w stężeniu o połowę mniejszym) co kilka dni. Najskuteczniejszym środkiem na zwalczenie ospy jest zieleń malachitowa. Zwykle można nabyć gotowy preparat na bazie tego środka w każdym sklepie akwarystycznym i w wielu sklepach ogrodniczych. Najłatwiej dostać preparat o nazwie ICHTIOXAN lub ICHTIO.
Charakterystyka preparatu ICHTIOXAN
ICHTIOXAN to antybiotyk z grupy tetracykliny o szerokim zakresie działania, skuteczny w walce z patogenami ryb słodkowodnych.
- Właściwości: Preparat łatwo wchłania się z przewodu pokarmowego, przenika do tkanek oraz płynu mózgowo-rdzeniowego, przy czym około 20-30% wiąże się z białkami osocza, a około 80% jest wydalane z moczem.
- Działanie: Produkt hamuje rozwój większości bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych (Aeromonas, Pseudomonas, Yersinia, Edwardsiella, Flexibacter i Vibrio) oraz posiada silne właściwości przeciwpierwotniakowe, dzięki czemu skutecznie zwalcza kulorzęska wywołującego ospę rybią.
- Opakowanie: * Pudełka 100g; 750g.
- Wskazania: Zakażenia drobnoustrojami wywołującymi choroby ryb: erytrodermatitis, wrzodzienica łososiowatych, plamice ryb, choroba płetw (fin rot), ichtioftirioza tzw. „ospa rybia”, jersinioza, edwardsieloza, fleksibakterioza, wibroza ryb oraz przy infekcjach bakteryjnych wikłających przebieg wiosennej wiremii karpia.
- Dawkowanie: Preparat należy stosować wymieszany dokładnie z paszą dla ryb w ilości 100 mg preparatu na 1 kg m.c. (75 mg substancji aktywnej na 1 kg m.c.). Ilość paszy powinna wynosić ok. 70% podawanej ostatnio dawki pokarmowej. Ichtioxan należy podawać przy temperaturze wody powyżej 12°C, 3-4 krotnie w odstępach 2-dniowych.
ICHTIOXAN (PROSZEK)
Opakowanie stężonego lekarstwa o pojemności 250 ml wystarcza na oczko wodne o pojemności 5 tysięcy litrów. W przypadku, gdy mamy duży staw, często warto przeprowadzić kurację w innym, mniejszym zbiorniku (np. stara wanna czy akwarium). Im wyższa temperatura, tym krótsza kuracja, ponieważ pasożyty szybciej dojrzewają i opuszczają żywicieli. Leczenie trwa niespełna miesiąc. Lek jest nieszkodliwy dla roślin, ale należy uważać, gdyż silnie plami. Niezłe efekty można uzyskać też przez kąpiel w roztworze soli kuchennej, chininie (0.5 g na 100 l) lub trypaflawinie (1 g na 100 l).
Masz pytania dotyczące leczenia lub doboru filtra? Skontaktuj się z nami!
Pamiętaj, że każdy zbiornik jest inny, a odpowiednia profilaktyka to klucz do sukcesu. Jeśli potrzebujesz wymiany filtra lub fachowej porady w sprawie jego konserwacji albo walki z chorobami ryb, zadzwoń lub napisz do nas.
Zachęcamy również do sprawdzenia produktów, które pomogą Ci utrzymać staw w idealnej kondycji: